Wat is Inflatie?

Delen
Copied to clipboard!
Luister naar het artikel
00:00 / 00:00

Inflatie is de toename in prijs van goederen en diensten over een bepaalde tijdsspanne met betrekking tot de economie. Om die reden wordt er ook gesproken over afname van koopkracht van een valuta. Verschillende specifieke invloeden dragen samen bij aan inflatie.

Allereerst moet men realiseren dat de prijstoename een vast gegeven is en geen incident. Hoewel de prijs van één of twee specifieke goederen plots kunnen stijgen, hoeft dit niet te betekenen dat hier sprake van inflatie is. Dit worden “relatieve prijsveranderingen” genoemd en worden doorgaans veroorzaakt door verschillen in vraag en aanbod van één of twee specifieke goederen. Zodra het aanbod gelijk is aan de vraag zal de prijs zich stabiliseren. Aan de andere kant zal de prijsstijging zich niet stabiliseren zodra er sprake is van inflatie.

Ten tweede zal met zich moeten realiseren dat inflatie een algehele prijstoename voor goederen en diensten betreft. Waar er bij “relatieve prijstoename” sprake is van een prijstoename van één of twee goederen, heeft inflatie betrekking op prijstoename van alle goederen en diensten in de economie.

Tot slot zal men zich moeten realiseren dan inflatie een lange termijn fenomeen is. De meeste moderne landen houden inflatie ratios nauwlettend in de gaten en studie wijst uit dat inflatie zich veelal uitstrekt over meerdere jaren.


Hoe werkt inflatie? 

Oorzaken van inflatie

Economen hebben twee verschillende oorzaken van inflatie weten te identificeren. De eerste is een snelle toename van geld dat in omloop wordt gebracht (aanbod). Dit zag men bijvoorbeeld in de 15e eeuw toen ontdekkingsreizigers het westelijke halfrond naar hun hand zetten waardoor goud en zilver Europa binnen stroomde wat vervolgens zorgde voor inflatie. 

Ten tweede kan inflatie zich voordoen als er schaarste is in aanbod van een bepaalde dienst of voorwerp waar wel veel vraag naar is. Dit kan voor een kettingreactie zorgen die zich verplaatst naar de rest van de economie. Dit kan dan een algehele prijstoename teweeg brengen voor bijna alle goederen en diensten. 


Het meten van inflatie

Er zijn verschillende manieren hoe inflatie gemeten kan worden. De meest gebruikelijke methode is het meten van de meest gebruikte goederen en diensten. Om deze metingen uit te voeren kunnen overheidsinstellingen bijvoorbeeld representatief onderzoek doen naar de meest gekochte goederen binnen de huishoudens door middel van enquêtes. De ontwikkeling van de prijzen van deze goederen worden dan nauwlettend gemonitord en vormen de basis voor deze calculaties. 


Inflatie vs. Deflatie

Bij een algehele prijsdaling over een bepaalde periode spreekt met van deflatie. Hoewel inflatie doorgaans gezien wordt als een bedreiging voor de economie in een land, vormt deflatie ook een gevaar.

Allereerst heeft deflatie de neiging om economie af te remmen. Zodra prijzen dalen, hebben consumenten de neiging om aankopen uit te stellen tot de prijzen voldoende gedaald zijn. Ten tweede kan deflatie er voor zorgen dat bedrijven minder investeren in de productie van goederen door de lagere consumentenvraag. Tot slot zorgt dit voor minder vraag naar leningen met daling van rentetarieven als gevolg. Hoewel dit positief kan zijn voor mensen die een hypotheek of een lening willen afsluiten, is dit nadelig voor mensen die rentenieren van hun spaargeld. 

De recessie van de jaren dertig van de vorige eeuw, die het gevolg was van de effectenbeurscrash in de Verenigde Staten, is één van de meest noemenswaardige voorbeelden. Dit wordt gezien als de grootste en langste economische recessie in de geschiedenis van het moderne tijdperk. De economische neergang zorgde er voor dat het aanbod aan geld afnam waardoor de economie in een neerwaartse spiraal terecht kwam. Het werkloosheidspercentage in de verenigde staten steeg van 3,2% naar circa 25% in vier jaar tijd waardoor de vraag naar goederen afnam wat vervolgens voor nog meer werkloosheid zorgde.

Economen spreken in zo’n geval over een ‘deflatoire spiraal’, aangezien de ene negatieve economische gebeurtenis een andere negatieve economische gebeurtenis tot gevolg heeft. Vaak zet één financiële crisis deze cyclus in gang door een daling in de vraag naar goederen en diensten, waardoor productie afneemt. Dit heeft dan weer tot gevolg dat lonen en inkomens afnemen wat op hun beurt weer zorgt voor afname in vraag. Deze vertragende omstandigheden zorgen dan dat de prijzen dalen. Zodra een deflatoire spiraal is ingezet, kan het probleem dat dit teweeg brengt makkelijk zorgen voor continuatie van de neergang. Financieel experts zien deflatoire spiralen als een inmense bedreiging voor de economie van een land.


Inflatie in Venezuela

Een ander duidelijk voorbeeld van de impact van inflatie kan men vinden in Venezuela. Het Zuid Amerikaanse land heeft de laatste jaren zijn economie zien verdampen onder de druk van inflatie. Socialistisch beleid, verregaande corruptie en een dalende olieprijs zijn vermoedelijk enkele van de boosdoeners van Venezuela’s hyperinflatie.  


Waarom is inflatie van belang?

Inflatie is een belangrijk gegeven omdat het zowel positieve als negatieve effecten kan hebben op de economie van een land en op de persoonlijke financiële situatie van consumenten. 


De positieve aspecten van inflatie

Hoewel inflatie vaak erg schadelijk is, kan het enkele positieve voordelen hebben. Allereerst kan het de economie van een land bevorderen. Zodra er meer geld in omloop komt, is er meer geld te spenderen waardoor er meer vraag gecreëerd wordt. Dit spoort productie aan, reduceert werkloosheid en zorgt voor meer geld in de totale economie als geheel. 

Ten tweede zorgt inflatie voor bescherming tegen een economische bedreiging genaamd de “Paradox of Thrift (Besparingsparadox)”. Deze term is bedacht door John Maynard Keynes, een befaamde econoom uit de 20e eeuw. Het refereert aan de neiging bij consumenten om aankopen uit te stellen als de prijzen dalen tijdens een periode van deflatie. Zoals je kunt opmerken werkt inflatie tegenovergesteld aan deflatie - het stimuleert consumenten om goederen en diensten aan te schaffen voordat de prijzen verder stijgen. 


De negatieve aspecten van inflatie

Hoewel economen en overheden zich terecht zorgen maken over inflatie, is het ook van belang voor de gewone burger om een aantal redenen. Het raakt de meest kwetsbare mensen in een land zoals de armen, ouderen en verlaagd het inkomen van de middenstand. Daarnaast zorgt het er voor dat rentepercentages stijgen. Tot slot reduceert inflatie de totale waarde van spaargeld. Mensen die jaren geld gespaard hebben om in educatie te voorzien of voor hun pensioen, zien de koopkracht van hun spaargeld sterk dalen.


Cryptocurrency en inflatie

Terwijl nationale overheden proberen om inflatie te beteugelen, wordt Bitcoin gezien als een goede bescherming tegen de verwoestende kracht van inflatie. Dit komt door het feit dat bitcoin een vast aanbod van 21 miljoen coins heeft. Afgezien van enkele controverse, geloven velen dat dit Bitcoin een ‘deflationaire valuta’ is en dus bestand tegen inflatie. Om deze reden zijn veel inwoners van Venezuela begonnen om Bitcoin en andere cryptocurrencie te adopteren als tegenmaatregel voor de hyperinflatie in het land.

Loading