Piramidespelen en Ponzi-fraude

08.12.2018

Piramidespelen en Ponzi-fraude

Piramidespelen en Ponzi-fraude uitgelegd

De meeste personen die investeren in Bitcoin of een andere cryptovaluta – of die besluiten mee te doen aan een Initial Coin Offering (ICO) – richten zich op twee dingen: de Return on Investment (ROI), de winst die uiteindelijk gemaakt wordt op een investering, en het risico dat gepaard gaat met deze investering. Als de risico’s hoog zijn, lopen investeerders meer kans hun investering geheel of gedeeltelijk te verliezen. Dit heeft een negatieve ROI als gevolg.

Het nemen van een zekere mate van risico is natuurlijk inherent aan het doen van een investering. Dit risico neemt echter ontzettend toe wanneer een investeerder per abuis deelneemt aan een illegaal piramidespel of Ponzi-fraude. Het begrijpen en kunnen herkennen van deze vormen van fraude is dan ook erg belangrijk.

 

Wat is Ponzi-fraude?

Ponzi-fraude is vernoemd naar Charles Ponzi, een Italiaanse oplichter die naar Noord-Amerika verhuisde en daar beroemd werd met zijn winstgevende maar frauduleuze system. In het begin van de jaren twintig van de vorige eeuw lukte het Ponzi om in een jaar tijd honderden mensen te frauderen. Kortgezegd is Ponzi-fraude een manier om investeerders op te lichten door hen te betalen met de inleg van nieuwe investeerders. Het probleem hiermee is dat de nieuwste investeerders niets meer van hun inleg terug zien.

 

Ponzi-fraude ziet er ongeveer zo uit:

  1. De aanbieder van een investering accepteert $1000 van een investeerder. Hij belooft dat hij de waarde van de investering terugbetaalt, samen met 10% rente aan het einde van een vooraf gedefinieerde periode (bijvoorbeeld na 90 dagen).

  2. De aanbieder weet twee additionele investeerders aan te trekken voordat de periode van 90 dagen is afgelopen. Hij betaalt vervolgens $1100 terug aan de eerste investeerder door gebruik te maken van de $2000 die hij heeft opgehaald bij investeerders twee en drie. Waarschijnlijk moedigt hij de eerste investeerder vervolgens ook aan om de $1000 te herinvesteren.

  3. Door geld op te halen bij nieuwe investeerders, is de oplichter in staat om de beloofde winst aan de vroege investeerders uit te keren en hen over te halen om hun geld te herinvesteren en meer mensen uit te nodigen.

  4. Doordat het systeem groeit, dient de aanbieder meer en meer nieuwe investeerders te vinden. Anders is hij niet in staat om de beloofde winsten te blijven betalen.

  5. Uiteindelijk wordt de oplichting onhoudbaar en wordt de oplichter gearresteerd of verdwijnt hij met het geld dat de investeerders hebben ingelegd.


Wat is een piramidespel?

Een piramidespel (of piramideschema) is een model waarbij betalingen of beloningen worden beloofd aan deelnemers die niet alleen deel uitmaken van het systeem, maar ook ook nieuwe leden aanmelden.

Een oplichter biedt Henk en Ingrid bijvoorbeeld de kans om ieder voor $1000 distributierechten aan te schaffen bij een bedrijf. Nu hebben zij tevens het recht om zelf deze distributierechten te verkopen. Daarmee verdienen zij een percentage van de verkopen van iedere volgend lid dat zij aanmelden. De $1000 van hun initiële investering in de distributierechten wordt vervolgens 50/50 gedeeld met de aanbieder van de investering.

In het bovenstaande scenario moeten Henk en Ingrid allebei twee keer distributierechten verkopen om hun investering terug te verdienen, omdat zij daarmee per keer $500 verdienen. Vervolgens dienen de afnemers van Henk en Ingrid zelf ook twee keer distributierechten te verkopen om hun investering terug te verdienen. Uiteindelijk implodeert het schema, omdat er exponentieel meer nieuwe leden nodig zijn om het draaiende te houden. Dankzij deze onhoudbaarheid zijn piramidespelen illegaal.

De meeste piramidespelen bieden geen product of dienst aan, maar worden enkel draaiende gehouden door de aanwas van nieuwe leden. Sommige piramidespelen worden echter gepresenteerd als legitieme multi-level marketing (MLM) door bedrijven die doen alsof ze een dienst of product verkopen. Vaak doen ze dat echter alleen om de fraude in het systeem te verhullen. Hoewel de meeste MLM-bedrijven met twijfelachtige motieven gebruik maken van piramidespelen, moet daarbij wel de kanttekening gemaakt worden dat niet alle MLM-bedrijven frauduleus zijn.


Ponzi-fraude vs piramidespelen

Overeenkomsten

  • Beide zijn vormen van financiële fraude waarin slachtoffers worden overgehaald om geld te investeren met de belofte van grote winsten.

  • Beide hebben een flinke aanwas nodig van nieuwe investeerders en nieuw geld om succesvol en actief te blijven.

  • Normaal gesproken wordt er geen echt product of dienst aangeboden in Ponzi-fraude of een piramidespel.

Verschillen

  • Ponzi-fraude wordt vaak gepresenteerd als een dienst voor het beheren van investeringen. Deelnemers worden ervan overtuigd dat de winsten die zij behalen het resultaat zijn van legitieme investeringen. De oplichter gebruikt echter het geld van de ene investeerder om de andere te betalen.

  • Piramidespelen zijn gebaseerd op netwerkmarketing en vereisen dat deelnemers nieuwe leden rekruteren om geld te verdienen. Iedere deelnemer verdient een commissie voordat het geld naar de top van de piramide wordt doorgestuurd.


Hoe bescherm je jezelf?

  • Wees kritisch. Een investeringskans die je belooft dat je snel ongelooflijk veel winst maakt met minimaal risico, vertelt waarschijnlijk niet het hele verhaal. Dit geldt in het bijzonder wanneer je in onbekende, complexe producten of diensten investeert. Klinkt het te goed om waar te zijn? Dan is dat waarschijnlijk ook zo.

  • Let op ongevraagde aanbiedingen. Een onverwachte uitnodiging om deel te nemen aan een langetermijninvestering is vaak een slecht signaal.

  • Onderzoek de aanbieder. De organisatie die de investering aanbiedt dient onderzocht te worden. Een betrouwbare financiële adviseur, bemiddelaar of tussenpersoon is geregistreerd en valt onder het toezicht van de desbetreffende autoriteiten.

  • Vertrouw niet, maar verifieer. Legitieme investeringen hebben de juiste registraties en vergunningen. Vraag als eerst naar informatie over de registratie bij de autoriteiten. Als deze niet bestaat, dient de aanbieder van de investering daar een goede en overtuigende reden voor te kunnen overleggen.

  • Zorg dat je de investering begrijpt. Investeer nooit geld in iets dat je niet helemaal begrijpt. Maak gebruik van alle middelen die je tot je beschikking hebt en wees voorzichtig met schimmige investeringskansen.

  • Rapporteer. Wanneer je als investeerder een piramidespel tegenkomt of Ponzi-fraude vermoedt, is het belangrijk om dit aan de verantwoordelijke autoriteiten te rapporteren. Hierdoor voorkom je dat andere investeerders slachtoffer worden van dezelfde oplichters.

 

Is Bitcoin een piramidespel?

Hoewel sommige mensen van mening zijn dat Bitcoin een groot piramidespel is, is dit simpelweg niet waar. Bitcoin is niets anders dan geld. Het is een gedecentraliseerde digitale valuta, beveiligd door wiskundige algoritmes en cryptografie, die kan worden gebruikt voor het aanschaffen van producten en diensten. Net als fiatgeld of fiduciair geld kan Bitcoin worden ingezet in een piramidespel (of voor andere illegale doeleinden), maar dat betekent niet dat crypto- en fiatvaluta piramidespelen zijn.

Loading