Geciktirilmiş İş İspatı (dPOW) Nedir?

Paylaş
Copied to clipboard!
Geciktirilmiş İş İspatı (dPOW) Nedir?
Bu makaleyi dinleyin
00:00 / 00:00

Delayed Proof of Work (Geciktirilmiş İş İspatı) Nedir?

Delayed Proof of Work (dPOW) Komodo projesi tarafından tasarlanmış bir güvenlik mekanizmasıdır. Ağ güvenliğini arttırmak için Bitcoin blockchain’inin hash gücünü kullanan Proof of Work (PoW) mutabakat algoritmasının değiştirilmiş bir versiyonudur. Komodo geliştiricileri, dPOW kullanarak yalnızca kendi ağlarını güvene almakla kalmamış gelecekte Komodo ekosistemine katılacak herhangi bir üçüncü parti zincire de güvenlik sağlamıştır. Aslında dPoW, UTXO modeli kullanarak bağımsız bir blockchain geliştiren herhangi bir projeye de uygulanabilirdir.   


DPOW nasıl çalışır?

Komodo’yu örnek olarak alırsak, dPOW güvenlik mekanizması geliştirilip Zcash kod temeline yerleştirilerek sıfır-bilgi gizliliğine olanak sağlamış ve Bitcoin hash oranından faydalanarak ağ güvenliğini arttırmıştır. 

Komodo sistemi on dakikalık aralıklarla kendi blockchain’inin anlık görüntüsünü alır. Daha sonra bu görüntü noter tasdiki (notarization) adı verilen bir işlemle Bitcoin ağındaki bir bloğa yazılır. Genel olarak, bu işlem tüm Komodo sisteminin  Bitcoin blockchain’inde kayıtlı bir yedeğini oluşturur.

Teknik olarak, Komodo’nun topluluk tarafından seçilen noter nodeları Komodo zincirinde bir işlem gerçekleştirerek  Komodo kayıt defteri üzerine  herbir dPoW-korumalı blockchainden bir blok hashi yazar.  Noter nodlar tek bir blok hashini Komodo zinciri üzerinde OP_RETURN emrini kullanarak saklar. 

Noter nodlarının 10 dakikalık bir blok hashini seçmelerinin sebebi tüm ağın bloğun geçerli olduğunda hemfikir olduğundan emin olabilmektir. Her blockchain’in ağı, yine de her bir blok için mutabakata varır. Noter nodlar daha önce kazılmış bir bloktan gelen blok hashini kaydederler. 

Daha sonra, noter nodelar Komodo zincirinden bir blok hashini Bitcoin kayıt defterine yazarlar. Bu işlem bir BTC transferi gerçekleştirilerek ve veriyi bitcoin zincirindeki bir bloğa yazmak için OP_RETURN kullanılarak tamamlanır. 

Bitcoin’e noter tasdiki gerçekleştirildiğinde, Komodo’nun noter nodeları BTC zincirindeki block verisini diğer tüm korunan zincirlerin zincirlerine geri yazar. Bu noktada ağ, noter tasdikinden geçmiş bir bloğu (ya da en son noter tasdikinden geçen bloktan önce yaratılmış herhangi bir bloğu) değiştirmeyi amaçlayan tekrar düzenlemelerin hiçbirini kabul etmez. 

Şu anda, dPoW Bitcoin ile kullanılmaktadır fakat UTXO modelini kullanan herhangi bir başka blockchain’de de bir güvenlik ve özellik geliştirme aracı olarak kullanılma potansiyeline sahiptir. 


PoW ve dPOW karşılaştırması

Proof of Work (PoW) algoritmasının temel amaçlarından biri ağın güvenliğini korumak, Distributed Denial-of-Service (DDoS) (dağıtılmış hizmet reddi) gibi siber saldırıları engellemektir. Birkaç kelimeyle açıklarsak PoW algoritması, üretmesi çok maliyetli fakat diğerleri tarafından doğrulanması çok kolay olan ve madencilik için büyük önem teşkil eden bir veri parçasıdır. 

PoW temelli blockchain’lerde madencilik tasarımı gereği çok zorludur. Madencilerin yeni bir blok kazmak için komplike bir kriptografik bulmacayı çözmesi gerekir. Böylesi bir süreç, donanım ve elektrik tüketimi bakımından çok masraflı olan yoğun bir hesaplama işi gerektirir. Madencilik, ağı dış saldırılardan korumakla kalmaz, aynı zamanda yapılan işlemlerin meşruluğunu kontrol eder ve yeni kriptopara birimlerinin oluşturulmasını (çözdüğü bulmacaya karşılık madenciye verilecek ödül olarak) sağlar.

Dolayısıyla, Proof of Work kullanan blockchain’lerin güvenli olmasının sebeplerinden biri de madencilik işleminin çok yüksek bir finansal yatırım gerektirmesi ve ağ mutabakatına dayanıyor olmasıdır. Fakat, PoW blockchain’lerin güvenliğinin kendilerine adanan  hesaplama gücüyle (hash oranı) doğrudan bağlantılı olduğunu yani küçük blockchain ağlarının büyükler kadar güvenli olmadığını belirtmek de oldukça önemlidir. 

PoW’un aksine dPoW yeni bloklar üzerinde mutabakata varmak için kullanılmaz, bu yüzden bir mutabakat algoritması değildir. Bunun yerine, PoW mutabakat kurallarına ek olarak kurulmuş bir bir güvenlik mekanizmasıdır. DPoW, noter tasdikinden geçmiş blokların tekrar düzenlenmesine izin vermez. Bu da blockchain’leri çok daha güvenli hale getirdiği ve %51 saldırılarına karşı daha dayanıklı kıldığı anlamına gelir. 

Uygulamada dPoW, bir bloğun noter tasdiğinden geçtiği her sefer blockchain’in mutabakat kurallarını “tekrar-başlatır”. Örneğin, çoğu PoW zinciri “en uzun zincir kuralını” kullanır. Yani, bir blockchain ağı ne zaman XXX,XX1 bloğunun noter tasdiğinden geçtiğinin onayını alsa, en uzun zincir kuralı XXX,XX2 bloğundan baştan başlar. Ağ, XXX,XX0 ya da önceki bir bloktan başlayan bir zinciri, en uzun zincir olsa bile kabul etmez. 


Son Değerlendirme

Delayed Proof of Work  (Geciktirilmiş İş İspatı) güvenlik mekanizması sık yedeklemelere izin vererek, sistem hatası ya da başarılı bir saldırı durumunda tüm verinin hızla kurtarılabilir kalmasını sağlar. Bir saldırganın uzun süre etkili olacak bir hasar bırakabilmesi için Bitcoin ağını da çökertmesi ve Bitcoin blockchain’inde yedeklenmiş tüm anlık görüntüleri yok etmesi gerekir. 

Delayed Proof of Work’e dair daha cok bilgiye ulaşmak için, Komodo’nun Blockchain Güvenlik Hizmeti Sayfasına göz atabilirsiniz. 

Loading